{"id":41,"date":"2004-06-19T20:41:03","date_gmt":"2004-06-19T17:41:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.recepaydogdu.com\/?p=41"},"modified":"2020-04-12T03:39:02","modified_gmt":"2020-04-12T00:39:02","slug":"tavsanli-derbent-koyu-kutahya-ve-cevresindeki-koylerin-tarih-ve-kultur-acisindan-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/?p=41","title":{"rendered":"Tav\u015fanl\u0131 &#8211; Derbent K\u00f6y\u00fc (K\u00fctahya) ve \u00c7evresindeki K\u00f6ylerin Tarih ve K\u00fclt\u00fcr A\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00d6nemi"},"content":{"rendered":"<h2>TAV\u015eANLI &#8211; DERBENT K\u00d6Y\u00dc (K\u00dcTAHYA) VE \u00c7EVRES\u0130NDEK\u0130 K\u00d6YLER\u0130N TAR\u0130H VE K\u00dcLT\u00dcR A\u00c7ISINDAN \u00d6NEM\u0130<\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eski Derbent K\u00f6y\u00fc 400 y\u0131l boyunca K\u00f6se Mihal Gazi T\u00fcrbesinin kuzeyindeki Yan\u0131k Orman\u0131 i\u00e7inde Kuyualt\u0131 mevkiinde bulunmu\u015ftur. T\u00fcrbeye uzakl\u0131\u011f\u0131 750- 1000 metre kadard\u0131r. Bilahare k\u00f6y yeni yerine ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olup; her evlilik ve s\u00fcnnet d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcnde, gelinler hamile kalmad\u0131\u011f\u0131nda ve hamile kald\u0131\u011f\u0131nda genellikle t\u00fcrbe ziyaret edilir. (T\u00fcrbe ziyaret edilerek dua edildi\u011finde erkek evlat sahibi olunaca\u011f\u0131 inanc\u0131 \u00e7evrede yayg\u0131nd\u0131r). Duas\u0131 kabul olanlar taraf\u0131ndan t\u00fcrbede adak kurban\u0131 kesilir. Derbent ve Merkezyenik\u00f6yl\u00fcler, t\u00fcrbe civar\u0131nda y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r y\u0131lda iki kere geleneksel (Yaza\u011fz\u0131-G\u00fcz) Dede t\u00f6renleri yaparlar. Bu t\u00f6renler s\u0131ras\u0131nda \u015fifa ve sa\u011fl\u0131k dilemek amac\u0131yla ya\u015fl\u0131 bir han\u0131m taraf\u0131ndan \u201cAsalama\u201d i\u015flemi yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Derbent k\u00f6y\u00fcnde Osmangazi&#8217;nin tabi oldu\u011fu Karake\u00e7ilinin-Softal\u0131 Cemaatinden yedi s\u00fclale mevcuttur. N\u00fcfuslar\u0131 neredeyse k\u00f6y n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131na yak\u0131nd\u0131r. Softao\u011fullar\u0131 Osmanl\u0131 d\u00f6neminde ve Yunan i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda \u015fehitler vermi\u015f bir s\u00fclaledir. Tav\u015fanl\u0131 Askerlik \u015eubesi \u00f6n\u00fcndeki \u015fehitlikte isimleri yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca \u201cDerbent \u015eehitler Mezarl\u0131\u011f\u0131nda\u201d mezarlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Softao\u011fullar\u0131&#8217;ndan Azime Ana, Ertu\u011frulgazi&#8217;nin annesi Hayme Anan\u0131n Karake\u00e7ili A\u015firetini y\u00f6netti\u011fi gibi, Osmanl\u0131 D\u00f6neminin zor g\u00fcnlerinde k\u00f6y muhtarl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cKurtbo\u011fan Ahmet&#8217;in k\u0131z\u0131\u201d lakapl\u0131 Azime Ana, K\u00fctahya ilinin ilk kad\u0131n muhtar\u0131 oldu\u011fu gibi, Osmanl\u0131n\u0131n da ilk kad\u0131n muhtarlar\u0131ndand\u0131r. (Bilinen di\u011fer kad\u0131n muhtar Bursa-Mustafakemalpa\u015fa, \u00c7alt\u0131l\u0131b\u00fck muhtar\u0131 Emine Nine&#8217;dir.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Derbent k\u00f6y\u00fcnde Kurulu\u015f D\u00f6neminin ulu insan\u0131 \u015eeyh Edebali (\u015eeyh \u0130mad\u00fcddin Mustafa Bal\u0131) nin soyundan \u201cBal\u0131o\u011fullar\u0131\u201d s\u00fclalesi mevcuttur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yak\u0131n \u00e7evrede kurulu\u015f d\u00f6neminin \u00f6nemli \u00f6\u011felerinden I\u015f\u0131k (Kalenderi) Dervi\u015fleri ile ilgili kan\u0131tlar, Merkezyenik\u00f6y&#8217;deki \u201cI\u015f\u0131k \u00c7am\u0131\u201d ve bu k\u00f6y arazisindeki \u201cDevri\u015f P\u0131nar\u0131\u201d d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kurulu\u015f d\u00f6neminin politik ve askeri g\u00fc\u00e7lerinin, k\u00fc\u00e7\u00fck bir co\u011frafi y\u00f6nde bir d\u00f6nem bulunmas\u0131 tesad\u00fcfi olamaz d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cD\u00fc\u015fte Uluda\u011f\u0131n Ard\u0131na Tarihi Yolculuk-Bursa ve K\u00fctahya Tarihinden Kesitler\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmamda geni\u015f kaynak\u00e7a ve a\u00e7\u0131klamalarla anlatt\u0131\u011f\u0131m hususlar\u0131 tarih ve k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131rsak;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1-Y\u00f6rede Kurulu\u015f D\u00f6nemi \u00f6\u011felerinden olan Softal\u0131 cemaati, Ahi-Edebali, I\u015f\u0131k (Kalenderi) Dervi\u015f varl\u0131\u011f\u0131 ve K\u00f6se Mihal Gazi&#8217;nin T\u00fcrbesinin bulunmas\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2-Y\u00f6renin Domani\u00e7 Bilelik Yaylas\u0131(Osmangazi&#8217;nin Yaylas\u0131) ile Dursunbey-Bergama Y\u00f6r\u00fck G\u00f6\u00e7 yolu \u00fczerinde olmas\u0131. (\u00d6nceleri Domani\u00e7-S\u00f6\u011f\u00fct aras\u0131nda olan, g\u00f6\u00e7yolunun Dursunbey-Bergama y\u00f6n\u00fcne kaymas\u0131ndan sonra Karesi&#8217;nin fethi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. (Bu g\u00f6\u00e7 yolu Derbent K\u00f6y\u00fc arazisinden ge\u00e7mektedir).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3-Y\u00f6renin Osmanl\u0131n\u0131n Kurulu\u015f D\u00f6nemi&#8217;nde; Germiyanl\u0131-Osmanl\u0131 gerginli\u011finde savunma ama\u00e7l\u0131, Karesi fethi \u00f6ncesinde istihbarat toplama, be\u015finci kol faaliyeti ve sald\u0131r\u0131 ama\u00e7l\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131. (K\u00f6se Mihal Gazinin d\u00fc\u015fmanla yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015fta \u015fehit olup, \u015fehit oldu\u011fu y\u00f6rede topra\u011fa verildi\u011fine y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r y\u00f6rede inan\u0131lmaktad\u0131r.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4-Bursa-\u0130zmir-\u0130talya \u0130pek yolunun (Uluyol) K\u00f6se Mihalgazi T\u00fcrbesi&#8217;nin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7mesi. (Halil \u0130nalc\u0131k&#8217;a g\u00f6re bu yol anayol kategorisindedir.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5-Kurulu\u015f D\u00f6nemi&#8217;nin efsane ismi K\u00f6se Mihal Gazi&#8217;nin Osmangazi ile ili\u015fkisinin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, tarih\u00e7ilere g\u00f6re \u201cKe\u015fi\u015f Da\u011f\u0131&#8217;n\u0131n ete\u011finde Adranos&#8217;un (Orhaneli) do\u011fusundaki m\u00fcstahkem mevkii\u201d Harmankaya&#8217;n\u0131n (Kharman Kata) Keles-Koza\u011fac\u0131 b\u00f6lgesi olmas\u0131n\u0131n topografik, tarihi ger\u00e7eklere ve etimolojiye uymas\u0131. Harmanc\u0131k il\u00e7esinin topografik, stratejik, etimolojik ger\u00e7eklere uymamas\u0131 ancak \u201cSultan\u201d \u00fcnvanl\u0131 padi\u015fahlar d\u00f6neminde idari y\u00f6nden \u201cSultana ba\u011fl\u0131 hassa piyadelerinin (yayac\u0131lar\u0131n) hissesi olacak kadar \u00f6nemli oldu\u011fu, Ke\u015fi\u015f Da\u011f\u0131na (Uluda\u011f) uzak olu\u015fu, iklim ve toprak yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131 ve \u015farap\u00e7\u0131l\u0131\u011fa elveri\u015fli olmamas\u0131. Keles-Koza\u011fac\u0131 b\u00f6lgesinin ise bu vas\u0131flara t\u0131pat\u0131p uymas\u0131. Sonu\u00e7 olarak Eski Harmankaya Tekfurlu\u011funun yeri Harmanc\u0131k de\u011fil, Keles-Koza\u011fac\u0131 k\u00f6yleri ile Gelemi\u00e7&#8217;in kurulu oldu\u011fu yer olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6- a) Bizans \u0130mparatoru Alexios Kommenos&#8217;un \u0130znik &#8211; Akrakos (E\u011frig\u00f6z-Emet) seferinde ge\u00e7ti\u011fi yolun Roma-Bizans d\u00f6neminden itibaren yak\u0131n zamana kadar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bahis konusu sefer s\u0131ras\u0131nda Orinas (Saruhanlar K\u00f6y\u00fc-Domani\u00e7) ve Alethina&#8217;dan ge\u00e7ti\u011fi. Alethina&#8217;n\u0131n bulundu\u011fu yerin, Derbent-Demirbilek K\u00f6yleri arazileri i\u00e7inde oldu\u011fu. Saruhanlar K\u00f6y\u00fcnde demir, \u015eap\u00e7\u0131 K\u00f6y\u00fcnde \u015fap madeni ocaklar\u0131n\u0131n oldu\u011fu. Germiyan D\u00f6neminde \u015fap madenlerinin yurt d\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 edildi\u011fi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b) \u00c7elebi Mehmet&#8217;in \u0130neg\u00f6l-Kur\u015funlu&#8217;dan Bal\u0131kesir&#8217;e giderken ve Karamano\u011flu Mehmet Beyin Bursa-Mustafakemalpa\u015fa&#8217;dan Hamid&#8217;e (Isparta) giderken Derbent k\u00f6y arazisinden ge\u00e7i\u015fi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7-\u201cDerbent Asarl\u0131k Tepesi\u201d nin Hitit Kalesi kal\u0131nt\u0131s\u0131 oldu\u011fu, Merkez Yenik\u00f6y-Tav\u015fanl\u0131 Karayolu kenar\u0131nda, (K\u00f6pr\u00fccek K\u00f6y\u00fc hududunda bulunan) \u201cDelikta\u015f&#8217;\u0131n\u201d Frigya D\u00f6nemi Kaya Mezar\u0131 oldu\u011fu hakk\u0131nda bilimsel yaz\u0131lar\u0131n mevcut olu\u015fu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">8-Yunan i\u015fgali \u00f6ncesi Tav\u015fanl\u0131&#8217;ya gelen Garp Cephesi Komutan\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn Derbent-Kuyualt\u0131 mevkiindeki askeri birli\u011fi denetleyi\u015fi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">9-Yunan i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda y\u00f6reli \u00e7etelerin gerek y\u00f6rede gerekse Bursa&#8217;n\u0131n kurtulu\u015funda hizmet eden Bursa Da\u011f Y\u00f6resi \u00c7etelerine liderlik yapmalar\u0131na ra\u011fmen bu \u00f6zelliklerinin g\u00f6z ard\u0131 edilerek hizmetin sadece Bursa Da\u011f y\u00f6resi \u00e7etelerine maledilmesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">10- Y\u00f6reli ve Bursa Da\u011f Y\u00f6resi \u00c7etelerinin Reisi Alabardal\u0131 Kabak\u00e7\u0131 Salih Efenin \u00e7etesine her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi sa\u011flayan Derbent K\u00f6yl\u00fclerin, bu \u00e7eteden Derbentli Bombac\u0131 Ey\u00fcp Efenin (\u015eahin), Tav\u015fanl\u0131 Yunan B\u00f6lge Komutan\u0131 Zamanist&#8217;i bomba ile par\u00e7alamas\u0131 \u00fczerine \u00e7eteleri kovalayan Yunanl\u0131lar&#8217;\u0131n Derbent K\u00f6yl\u00fc 16 ki\u015fiyi diri diri yakmas\u0131. Bu ki\u015filer Yunan Fecaiinden tesad\u00fcfen zarar g\u00f6ren s\u0131radan k\u00f6yl\u00fcler de\u011fil, \u201c\u0130stiklal Sava\u015f\u0131 \u015eehitleridir\u201d. K\u00f6y i\u00e7inde \u201c\u015eehitler Mezar\u0131nda m\u00fctevazi bir ortamda yatan bu \u015fehitlerin \u015fan\u0131na uygun \u201c \u0130ST\u0130KLAL SAVA\u015eI \u015eEH\u0130TL\u0130\u011e\u0130 ve BOMBACI EY\u00dcP EFE ANITI \u201d yap\u0131lmas\u0131, bunlarla \u00f6\u011f\u00fcnen Derbent&#8217;lilere \u00e7ok g\u00f6r\u00fclmemelidir. Kabak\u00e7\u0131 Salih Efenin \u00f6nceki su\u00e7u nedeniyle devlet taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, Derbentlilerin vatanlar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda yak\u0131larak \u015fehit olmalar\u0131n\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131dan yard\u0131m almadan d\u00fc\u015fman i\u015fgalinden kendi kendilerini kurtarma ger\u00e7e\u011fini g\u00f6lgeleyemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">On madde halinde a\u00e7\u0131klanan bu k\u00fclt\u00fcr ve tarih miras\u0131 amat\u00f6rce bir \u015feyler yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan k\u00f6yl\u00fclere b\u0131rak\u0131lamayacak kadar b\u00fcy\u00fck bir mirast\u0131r. Milletvekilleri, Valilik, Garnizon Komutanl\u0131\u011f\u0131, K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Karayollar\u0131, K\u00f6y Hizmetleri, TEK, Kaymakaml\u0131klar (Tav\u015fanl\u0131, Domani\u00e7, Emet), Belediye Ba\u015fkanl\u0131klar\u0131 (K\u00fctahya, Tav\u015fanl\u0131, Domani\u00e7, Tun\u00e7bilek, Keles, Harmanc\u0131k), Orman M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, M\u00fcft\u00fcl\u00fck, Halk E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri (Tav\u015fanl\u0131, Domani\u00e7) ve Siyasi Parti Te\u015fkilatlar\u0131, Medya, Ticaret ve Sanayi Odas\u0131, \u00c7evreciler ve di\u011fer Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri, duyarl\u0131 hay\u0131rseverler ile Derbent, , K\u00f6seler, Elmaa\u011fac\u0131, E\u015fen, K\u0131z\u0131l\u00e7ukur, Karakaya, Demirbilek, Burhan, Bozbelen, Y\u00f6rg\u00fc\u00e7, Nusratlar, Art\u0131ranlar, \u00c7amalan (Alabarda), \u015eap\u00e7\u0131, Dutlar, K\u00f6pr\u00fccek, G\u00fcra\u011fa\u00e7, \u015eap\u00e7\u0131dede, Sekbandemirli, Da\u011fdemirli, K\u0131\u015flademirli k\u00f6ylerini ilgilendiren geni\u015f kapsaml\u0131 bir proje olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r kanaatindeyim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cDevlet T\u00f6reni\u201d olarak \u201cKURULU\u015e, KURTULU\u015e, K\u00d6SE M\u0130HAL GAZ\u0130 K\u00dcLT\u00dcR \u015eENL\u0130KLER\u0130\u201d d\u00fczenlenip, G\u00f6\u00e7 ve \u0130pek yollar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcr turizmine a\u00e7\u0131larak de\u011ferlendirilmesinin t\u00f6renlerin bu y\u00f6rede ge\u00e7en tarihi olaylar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu ve \u00e7evrenin yemye\u015fil oldu\u011fu Haziran ay\u0131nda yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hem ilimiz hem de y\u00f6re turizmine katk\u0131s\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TAV\u015eANLI &#8211; DERBENT K\u00d6Y\u00dc (K\u00dcTAHYA) VE \u00c7EVRES\u0130NDEK\u0130 K\u00d6YLER\u0130N TAR\u0130H VE K\u00dcLT\u00dcR A\u00c7ISINDAN \u00d6NEM\u0130 &nbsp; Eski Derbent K\u00f6y\u00fc 400 y\u0131l boyunca K\u00f6se Mihal Gazi T\u00fcrbesinin kuzeyindeki Yan\u0131k Orman\u0131 i\u00e7inde Kuyualt\u0131 mevkiinde bulunmu\u015ftur. T\u00fcrbeye uzakl\u0131\u011f\u0131 750- 1000 metre kadard\u0131r. Bilahare k\u00f6y yeni yerine ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olup; her evlilik ve s\u00fcnnet d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcnde, gelinler hamile kalmad\u0131\u011f\u0131nda ve hamile kald\u0131\u011f\u0131nda genellikle [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":693,"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions\/693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recepaydogdu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}